Kiev'e saldırı: Putin'in amacı ne?
Rusya’nın yabancı diplomatlara Ukrayna’nın başkenti Kiev’i terk etmeleri için yaptığı uyarının ardından Ukrayna Dışişleri Bakanı Andriy Sıbiha, Batılı ortakların “Rusya’nın şantaj girişimine” boyun eğmemeleri gerektiğini söyledi. Rusya, cumartesiyi pazara bağlayan gece Kiev ve çevresine füze ve insansız hava araçlarıyla yoğun bir saldırı gerçekleştirmişti. Yorumcular bu gelişmeyi, her şeyden önce Kremlin’in zayıflık göstergesi olarak değerlendiriyor.
Perspektifsiz bir ileriye kaçış hamlesi
France Inter köşe yazarı Pierre Haski, Putin’in tutumunun gerginlikten kaynaklandığına dikkat çekiyor:
“Vladimir Putin bu tırmanış ve retorikle artık beşinci yılına giren savaşın, binlerce can kaybının, ekonomik fedakârlıkların ve şimdi de Ukrayna insansız hava araçlarının yol açtığı yıkımın gerçekten meşru olduğuna halkını ikna edebilecek mi? Rusya Devlet Başkanı, ne güç dengelerini ne de çatışmanın temellerini değiştiren bir ileriye kaçış hamlesinde bulunuyor. Asıl soru, başarısızlığın sürmesi durumunda kırmızı çizgileri aşma ve çatışmayı genişletme cazibesine yenik düşüp düşmeyeceği. Tehditleri şimdilik her şeyden önce kendi gerginliğinin bir göstergesi.”
Batı artık tehditlere kanmıyor
Siyaset bilimci Viktor Taran, Facebook’ta Batı’nın Ukrayna’nın gücüne güvendiği tespitinde bulunuyor:
“Durum, Rusya’nın Şubat 2022’deki geniş çaplı işgalinin arifesinde hâkim olan vaziyetin tam tersi. O vakitler Batılı diplomatik misyonlar kitleler halinde Kiev’den ayrılıyordu. Şimdi ise buna benzer hiçbir gelişme gözlemlenmiyor. Bu da dünyadaki Ukrayna algısının nasıl değiştiğinin en önemli göstergesi sayılabilir. Batı, 2022’de Kiev’in düşmesinden korkuyordu. 2026’da ise artık Rus tehditlerine kanmıyor. Kremlin elindeki en önemli psikolojik baskı araçlarından birini fiilen kaybetti.”
Moskova silahlarını test ediyor
Askeri analist Olexiy Kopytko, 24tv.ua’da Rusya’nın saldırıları füze geliştirme çalışmalarına destek amacıyla kullandığını yazıyor:
“Ruslar daha önce üç kez gerçek hava savunmasına karşı muharebe koşullarında balistik orta menzilli füzeler kullanmıştı. Bu tür kullanımlar, füze geliştirme çalışmalarına katkıda bulunuyor. Ruslar, erken uyarı araçlarını (Amerikan ve Avrupa), kara tabanlı hava savunma sistemlerini, uçakları, önleyici insansız hava araçlarını ve elektronik harp araçlarını kapsayan katmanlı hava ve füze savunmasını aşma eğitimi yapıyorlar. ... Ayrıca denizden, çeşitli kara tabanlı platformlardan ve taktik ile stratejik hava kuvvetleri aracılığıyla fırlatılan İHA ve füzelerle birleştirilmiş saldırıların koordinasyonunu tatbik ediyorlar.”
Kremlin'in şefinin imajı sallantıda
Siyaset bilimci Vladimir Pastuhov, Echo tarafından alıntılanan bir Telegram gönderisinde, bitmek bilmeyen savaş nedeniyle Rus halkında bir ruh hali değişikliği yaşandığını belirtiyor:
“Ukrayna’ya karşı süren savaşın SSCB’nin Almanya’ya karşı yürüttüğü savaştan daha uzun sürmesi, ortalama bir yurttaşın zihninde büyük bir bilişsel çelişki yaratıyor: ... Ortalama yurttaşa emperyal büyüklük ve gurur duygusunu geri vermesi gereken bu savaş, Putin propagandasının daha önce önemsiz ve başarısız bir devlet düzeyine indirdiği Ukrayna’ya karşı ‘yeniden ayağa kalkan’ Rusya’nın bu kadar uzun süre hiçbir şey yapamaması nedeniyle hayal kırıklığına yol açtı. Tüm bunlar, Putin’e yönelik muğlak ve neredeyse hissedilmeyen bir reddiyeye dönüşüyor.”
Kremlin son bir kez Trump'a bel bağlıyor
Sosyolog Igor Eidman, Facebook’ta saldırıları artırma tehdidini Rusya’nın çaresizliğinin göstergesi olarak görüyor:
“Artık Kremlin’in Ukraynalıları değil (onlar artık korkmaz, sanki daha önce Kiev bombalanmadı), Trump’ı korkuttuğu kesin olarak netleşti. Şöyle der gibiler: Şimdi öyle bir vuracağız ki, ‘barış elçisi’ olarak fiyaskon açıkça ortaya çıkacak. Aptallar, Trump’ın bu sayede Zelenskiy’yi teslim olmaya zorlayabileceğini umuyor. Rusya’nın son şansı bu. Yoksa savaşın bitmesi gerekecek. Çünkü cephede ibre tersine döndü: İşler artık kaybettiğinden daha fazla bölgeyi özgürleştiren Ukrayna’nın lehine gelişiyor. Ekonomik açıdan ve Rusların ruh haline bakınca da Putin için her şey kötüye gidiyor görünüyor.”
Başkente "dev saldırı" söz konusu değil
Aargauer Zeitung pazar günkü saldırıyı ve özellikle pahalı Oreşnik füzeleri kullanımını çok da ciddiye almıyor:
“Ruslar gerçekten de bu nispeten yeni orta menzilli füzeyi ... başkente değil, Kiev’in yaklaşık 80 kilometre uzağındaki bir yerleşim yeri olan Bila Tserkva’ya karşı kullandı. ... Gece çekilen video görüntülerinde de görüleceği üzere misket bombaları patlayıcı savaş başlıklarıyla donatılmamıştı. Dolayısıyla bu daha ziyade, Rus askeri blog yazarlarınca anında eleştiriyle karşılaşan sembolik bir saldırıydı. Bir Oreşnik’in maliyeti muhtemelen 20 milyon İsviçre frangından [yaklaşık 22 milyon avro] fazla. ... Nitekim böyle bir ‘dev saldırı’ için kurban sayısı da Kiev ve çevresinde dört ölü ve 90’a yakın yaralıyla sınırlı kaldı.”
Avrupa artık uyanmalı
Taz, Avrupalıların tepkisinin zayıf kaldığı eleştirisinde bulunuyor:
“2026’da sıcak geçecek yaz Avrupa için salt tehdit değil, çoktan başlayan bir hakikat. Avrupa’nın Ukrayna’daki savaşa yaklaşımının yetersizliği giderek daha belirgin bir hal alıyor: Askeri açıdan gerekli olanı kavramakta fazla mütereddit, mali taahhütleri hayata geçirmekte çok yavaş, diplomaside ABD’ye aşırı odaklı. ... Bu savaş Trump’ın müzakere masası zannettiği o kaygan zeminde değil, silahla bitecek. Ukrayna bunu biliyor. Avrupalılar ise muhtemelen ancak iş işten geçtiğinde ve savaş doğrudan kapılarına geldiğinde öğrenecek.”