Baka’nın Macaristan Cumhurbaşkanı olması ne anlama geliyor?
Macaristan parlamentosu, salı günü András Baka’yı Tisza Partisi’nin üçte iki çoğunluğuyla cumhurbaşkanı seçti. Eski Başbakan Orbán’ın artık muhalefette olan Fidesz Partisi, selefi Tamás Sulyok bir anayasa değişikliğiyle görevden alındığı için bu seçimi meşru bulmadığını duyurdu. Basına göre ülkede yeni bir anayasal sistem kuruluyor.
Kuvvetler ayrılığı şekilleniyor
Hvg’ye göre, Péter Magyar’ın durumu ele alış biçiminden selefiyle arasındaki fark anlaşılıyor:
“Magyar’ın bu boşluğu, partisinin iktidar çıkarlarını ve kemik seçmeninin ihtiyaçlarını karşılamak için kullanması uygun bir fırsat olabilir. Ancak yeni başbakanın siyasi içgüdüsü bu noktada Orbán’ınkinden ayrılıyor: Her durumda, iradesine kimsenin sınır koyamayacağını kanıtlamak istemiyor. Tam tersine, kendisini eleştirenlere el uzatmaya ve kuvvetler ayrılığı sistemini yeniden tesis etme vaadine somut bir biçim vermeye çalışıyor.”
Sembol niteliğinde bir geçiş çözümü
Macaristan’da hem iktidar politikası hem de anayasa hukuku açısından muazzam bir değişim yaşanıyor, diyor 444.hu:
“Tamás Sulyok cumhurbaşkanı olarak her konuda Orbán’ın iktidarına hizmet edecek şekilde hareket etti. Bu nedenle, Péter Magyar’ın seçim zaferinin gecesinde Sulyok’u istifaya çağırması şaşırtıcı olmadı. Onun görevden alınması, Orbán sisteminin tasfiyesinin sembolü haline geldi. ... Baka’nın görev süresi -ki bugüne kadar hiç böyle bir şey olmamıştı- yeni anayasanın kabulüne kadar devam edecek, ancak en fazla beş yıl olacak. Baka parlamento tarafından seçilen muhtemelen son cumhurbaşkanı olacak. İki yıl içinde yürürlüğe girmesi beklenen yeni anayasa, büyük olasılıkla cumhurbaşkanının doğrudan halk tarafından seçilmesini öngörecek.”
Avrupa’nın kalbine dönüş
Der Standard, Baka’nın cumhurbaşkanı olmasıyla Macaristan’ın 16 yıllık demokrasi karşıtı Viktor Orbán hükümeti dönemini geride bırakabileceğini yazıyor:
“Magyar, 75 yaşındaki siyasetçiyi iç sürgünden çıkarıp ülkeyi illeberal Orbán demokrasisinden gerçek bir demokrasiye taşımak amacıyla salı günü devletteki kilit bir pozisyon için parlamentoya önerdi. Son derece sorunlu bir anayasa değişikliğinin baş kurbanlarından olan Baka, Macaristan’ı geçtiğimiz 15 yılda girdiği yanlış yollardan Avrupa’nın kalbine geri döndürecek bir politikanın garantörü olacak. Magyar’ın önüne aşması gereken çok çetin engeller çıkacak. Bu uğurda ise her türlü yardıma ihtiyaç duyabilir. ”