Hong Kong: Yayıncı Jimmy Lai'ye 20 yıl hapis cezası
Hong Konglu demokrasi aktivisti ve medya girişimcisi Jimmy Lai, 20 yıl hapis cezasına çarptırıldı. “Yabancı güçlerle gizli anlaşmalar yapmak üzere komplo kurma” ve “kışkırtma” nedeniyle verilen mahkûmiyet kararı aralık ayında açıklanmıştı. Çin’in özel idare bölgesindeki mahkeme şimdi cezanın süresini onadı. Hâkimler, Lai’nin aldığı cezanın iki yılını zaten çektiğine ve 18 yıl daha hapis yatması gerektiğine hükmetti.
Londra buna izin vermemeli
The Times, Lai’nin Büyük Britanya pasaportu da olduğundan yaptırımlara varacak boyutta sert bir tepki verilmesini istiyor:
“Büyük Britanya şimdi yayıncıya ve tutuklu meslektaşlarına yardım etmeli ve serbest bırakılmaları için uluslararası baskı oluşturmalı. Lai doğal olarak konsolosluktan destek alacaktır. Şayet bu engellenirse, Çin’in [Londra’da] planladığı devasa elçilik kompleksi dahil olmak üzere bunun sonuçları olmalı. Hong Kong’daki polis şeflerine ve memurlara yönelik hedefli yaptırımlar yürürlüğe girmeli. Pekin’in baskısı altında Büyük Britanya’da sürgünde yaşayan Hong Konglular desteklenmeli. ... Pekin’e, bir Büyük Britanya yurttaşına zulmetmenin gerçek bir bedeli olduğu açıkça gösterilmeli.”
Müebbet sayılır
Corriere della Sera, Lai’nin hapishaneden sağ çıkamayacağından endişeli:
“Çin’de güvenlik yasasının ihlali müebbet hapisle cezalandırılabiliyor; dolayısıyla, yirmi yıl hapis azami cezadan bir hayli uzak. Ancak alay eder gibi bir ikiyüzlülük sergileniyor: Çünkü Hong Konglu muhalif aralık ayında 78 yaşına girdi ve hücresinde geçirdiği yaklaşık iki bin gün onu sağlığından etti. Diyabet ve yüksek tansiyon hastası, dişleri çürüyor, ailesi on kilo verdiğini söylüyor. 2019’a kadar Hong Kong’daki büyük gösterilerde yürüyen o güçlü adamdan geriye yalnızca gölgesi kalmış. ‘İyi hal’ durumunda 2044 yılında, 96 yaşındayken serbest bırakılabilir. Dolayısıyla bu hüküm müebbet hapisle eşdeğer sayılır.”
Çin ne istese yaptırıyor
Politiken, demokrasi aktivisti Jimmy Lai’ye verilen hapis cezasının Çin’deki iktidar sahiplerinin acımasızlığını gözler önüne serdiğini yazıyor:
“Şi Cinping, Hong Kong’da kontrolü ele geçirmeyi ve özgürlük ile demokrasi taleplerinin bastırılmasını istiyordu. Alın buyurun: Başardı. Bunun bedelini de Jimmy Lai ve Hong Kong ödüyor. Ve ayrıca, Hong Kong’daki özgürlük hareketinden ilham alan Çin’deki Çinliler. Şi’nin buz gibi soğuk rejiminin istediği tam da buydu. ... Avrupa Dış İlişkiler Servisi şimdi kararın ‘Hong Kong’un itibarına zarar vereceği’ iddiasıyla Şi’den bir lütuf koparmaya çalışıyor. Umarız öyle olur. Peki bu yüzden Şi’nin uykuları kaçar mı? Unutun bunu. Ama Hong Kong’u unutmayın. Jimmy Lai’yi unutmayın.”
Demokrasilerin artık etki gücü kalmadı
Der Standard, yatıştırmaya çalışarak otoriterlikle başa çıkılamaz, diyor:
“20 yıl hapis. Ama yine de tepkiler temkinli - ve hepsinden önemlisi: etkisiz. Dolayısıyla Lai davası, demokratik devletlerin yalnızca Çin değil, bütün otoriter sistemler karşısında artan çaresizliğinin somut bir örneği. Temel özgürlükler mücadelesini Pekin’deki otoriter rejim çoktan kazandı. ... Medya kralı hakkındaki dava, otoriter eğilimleri yatıştırma çabalarının bedelini ödettiğini bir kez daha göstermiş oldu. Önce irade eksiliyor, sonra da etki gücü. Bu uzun vadede felaket demek.”