İran Savaşı'nda gerilim yeniden mi tırmanıyor?
İran ile ABD arasındaki iki aylık müzakere süresinin dolmasının ardından, gerilimin yeniden tırmanacağına dair emareler görülmeye başlandı. Trump Tahran’ı ekonomik savaşla tehdit ederken, İran’ı destekleyen tüm ülkelerin de cezalandırılabileceğini belirtti. Umman’a yönelik bilhassa sert ifadeler kullanan ABD Başkanı, ABD’nin karşısına çıkması durumunda ülkenin “bombalarla yerle bir edileceğini” söyledi. Tahran ise buna karşılık ABD müttefiklerine saldırı tehdidinde bulundu.
Isıramayan Trump havlıyor
Süddeutsche Zeitung, Umman’a yönelik tehditlerin ardında yatan saikleri şöyle açıklıyor:
“Trump, seçmenlerine Hürmüz Boğazı’nda karaya oturan ABD askeri gücünün dilediğini yapmaya devam edebileceği hissini vermek istiyor. Ama yapamaz. Umman’a yönelik gözdağının ardında acı bir hakikat gizli. Hürmüz Boğazı, bir baskı aracı olarak hâlâ Tahran’ın elinde. Dünya enerji arzı açısından bu denli kritik bir su yolu üzerindeki denetimi güvenceye almak için İran Arap komşularını -Suudileri, Iraklıları, Kuveytlileri, Emirliklileri hızla yanına çekmeli. Bilhassa da boğazın batı yakasındaki kıyıdaş Umman’ı. Tahran, bu savaşın sonunda Körfez’de kolektif bir güvenlik sistemi kurulabileceğini umuyor. Bu sayede Arapların hamisi konumundaki ABD devre dışı kalacak. ... İran böylece Körfez’in hâkim gücü olacak. Trump işte bu yüzden bu kadar yüksek sesle havlıyor.”
Önce ortalığı karıştırmalı
Tages-Anzeiger bunu bir çaresizlik eylemi olarak görüyor:
“Donald Trump kaybetmeyi hazmedemeyen biri. Tahran’daki iktidar sahipleri bunu çoktan anladı ve altı aylık savaşta ABD Başkanı’nı askeri ve siyasi açıdan adım adım, ustalıkla boşa düşürdü. Şimdi Trump, elinde kalan az sayıdaki kartı yeniden değerlendirmek zorunda. Hâlâ bir as ya da joker çıkarabilir mi? Havadan ezici bir zafer gelmedi. Hürmüz Boğazı’nın açılmasına yönelik siyasi uzlaşmanın ise ölü doğduğu anlaşıldı. İslam Cumhuriyeti’ni ekonomik bakımdan boğmak zaman alacak ve başarı hiç de garanti değil. Öyleyse ne mi yapmalı? İlk iş gürültü koparmalı.”
Durumun kızışması hızla Avrupa’yı da etkileyebilir
Večernji list endişeli:
“ABD’nin gerilimi yeniden tırmandırması halinde İran çatışmayı Ortadoğu’nun çok ötesine taşıyabilir ve bizzat Avrupa’yı dahi tehdit edebilir. ... Tahran, Güneydoğu Avrupa’daki ABD askeri tesislerine saldırma ihtimalini değerlendiriyor. ... Tahran yalnızca Ortadoğu’daki ABD saldırılarına yanıt vermekle yetinmek yerine, gerilimin tırmanmasının doğuracağı sonuçların İran’dan binlerce kilometre uzaktaki müttefikleri ve askeri kapasiteleri etkileyebileceğini Washington’a gösterebilir. ... Avrupa, savaşın izleyicisi konumundan çıkıp yeni bir cepheye dönebilir.”