Putin, Şi ve Trump aynı masada: Geriye ne kaldı?

Çin, Rusya ve ABD devlet başkanları perşembe günü Shenzhen’de bir buçuk saat boyunca dünyanın durumunu görüştü. Bu da tarihte bir ilk oldu. Ev sahibi Şi Cinping, Vladimir Putin ve Donald Trump, görüşme sonrasında yayınladıkları dört maddelik ortak “barış bildirisinde” diğer hususların yanı sıra nükleer savaşların önlenmesi ve nükleer risklerin diyalog yoluyla azaltılması gerekliliği vurguladı. Medya zirveyi değerlendiriyor.

Tüm alıntıları göster/kapat
La Stampa (IT) /

İnsan hakları yerine egemenlik ön planda

La Stampa, Çin’in kendi yaklaşımını dayatabildiği analizinde bulunuyor:

“Bu yaklaşım, en önemli aktörler arasındaki asgari müştereklere ve devlet egemenliğine saygıya dayanan yeni bir ‘küresel işbirliği’ döneminin temellerini atmayı hedefliyor. ... BM’yi reforme etme, her ülkenin enerji arzını güvenceye alma, ulusların egemenliğini Uluslararası Ceza Mahkemesi’nin müdahalelerine karşı koruma ve nükleer savaşı önleme iradesi, uluslararası sahnede uluslararası hukuku rafa kaldıran bir girişimler cephesinin hatlarını çiziyor. ... İnsan Hakları Evrensel Bildirgesi’nin mirası yerini, en güçlü ve en etkili üç ulustan yola çıkılarak küresel güvenlik düzeninin yeniden yapılandırılmasının temeli olarak beliren devlet egemenliğinin teyit edilmesine bırakıyor.”

Diena (LV) /

Asıl kritik olan yeni adımların gelip gelmeyeceği

Diena’ya göre zirve, yeni bir dünya düzeninin önünü açma potansiyeline sahip:

“Shenzhen’deki buluşma, bir bakıma tüm katılımcıların mevcut dünya düzeninin artık var olmadığına dair sembolik bir itirafı niteliğindeydi. ... Gerçek önemi ise ancak ardından düzenli bir diyalog, somut müzakere mekanizmaları ve her şeyden önce de uzlaşmaya yönelik gerçek bir irade gelip gelmeyeceğiyle ölçülebilir. Bu gerçekleşirse buluşma, yeni bir uluslararası ilişkiler sistemine doğru atılmış ilk adım olabilir. Aksi takdirde yalnızca özetle müzakerelerin gerekliliğinin kabul edildiği, ancak uzlaşma sağlamanın ve dünyanın geri kalanını bunun gerekliliğine ikna etmenin hiçbir zaman başarılamadığı sembolik bir an olarak kalır.”

Salzburger Nachrichten (AT) /

En büyük kazanan Putin

Salzburger Nachrichten, Kremlin’in üçlü zirveyi diplomatik başarı hanesine yazabileceği görüşünde:

“Bu zirvenin en büyük kazananı Vladimir Putin oldu. Kırım’ın 2014’teki ilhakından bu yana Rusya önemli uluslararası formatlardan dışlanmıştı; Ukrayna’ya yönelik saldırının ardından ise ülke Batı’da büyük ölçüde tecrit edilmiş durumda. Putin’in şimdi dünyanın en büyük iki ekonomisinin liderlerinin yanında durması ve onlardan biriymiş gibi davranabilmesi muazzam bir sembolik güce sahip. Başlattığı saldırı savaşı on binlerce insanın hayatına mal olan Putin, büyük dünya sahnesinde Trump ve Şi’nin ‘dostu’ olarak ağırlanıyor. Yalnızca bu görüntüler dahi Kremlin için diplomatik bir başarı.”

Neue Zürcher Zeitung (CH) /

Şi dünya sahnesinde güç kazanıyor

Neue Zürcher Zeitung, Çin’in giderek artan önemine dikkat çekiyor:

“Putin konuk olarak buradan kazançla çıkarken, zirve Şi Cinping’in dünya sahnesinde artan gücünü ortaya koydu. Bu, görev süresinin diplomatik açıdan doruk noktası. Çin Komünist Partisi yönetimi açısından en önemlisi şu: Buluşma sorunsuz ve kontrollü bir şekilde gerçekleşti. ... Ayrıca Şi Cinping avantajlı bir konumda. Masada maliyetli bir savaşı sona erdirmek zorunda olmayan tek kişi oydu. Putin Ukrayna’ya, Trump ise İran’a karşı savaş yürütüyor. Çin’in ticaret yoluyla Rusya ve İran’ın silah sanayiini desteklemesine rağmen, Şi ise ikisini de ağırlayıp kendini bir barış elçisi olarak sunabildi.”

Politiken (DK) /

Barış aslında o kadar kolay ki

Üçlü zirveden çıkan barış çağrısına cevaben Politiken, katılımcıların bu çağrıyı kendilerinden başlayarak hayata geçirebileceklerini belirtiyor:

“Madem üç devlet başkanı barış istiyor, çözümü çok basit: Rusya, Putin’in bizzat girdiği Ukrayna’dan derhal çekilsin. ABD, Trump’ın bizzat başlattığı İran’a karşı savaşı sona erdirsin. Çin de Tayvan’ın bağımsızlığına yönelik tehditlere son versin. Bunun için ne zirve buluşmalarına ne de ortak bildirilere ihtiyaçları var. Bunu direkt yapabilirler. Yarın değil hem de, bugün.”